Onderwerp: Bezoek-historie

Informatiekaart Toegang tot de Wlz voor mensen met een psychische stoornis
Geldigheid:21-07-2020 t/m Status: Geldig vandaag

Dit onderwerp bevat de volgende rubrieken.

Naar schatting hebben in Nederland rond tienduizend mensen met een psychische stoornis een blijvende behoefte aan permanent toezicht en/of 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Deze mensen krijgen vanaf 2021 directe toegang tot zorg op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz). Een deel van hen valt daar nu al onder via Voortgezet Verblijf. Maar er is ook een grote groep die deze zorg nu nog krijgt via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Anderen krijgen de zorg nu nog op basis van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

In deze informatiekaart gaan wij in op het waarom van deze verandering. Ook vertellen wij welke gevolgen er zijn voor de bekostiging en hoe u zich tijdig voorbereidt.

1 Waarom deze verandering?

Met deze verandering krijgen mensen met een psychische stoornis dezelfde benadering als mensen met een lichamelijke (lg), verstandelijke (vg) of zintuiglijke handicap (zg), of mensen met een somatische (som) of psychogeriatrische (pg) beperking of aandoening. Door in de indicatiestelling ook de psychische problematiek mee te nemen, komt de mens als geheel in beeld. Directe toegang tot de Wlz geeft deze kwetsbare mensen voor een langere periode zekerheid over de zorg die zij nodig hebben. Ook hebben zij dan niet steeds opnieuw beoordelingen nodig. 

1.1 Hoe wordt deze bekostigd?

Voor deze nieuwe situatie hebben wij  een bekostiging in de Wlz ontwikkeld. Deze bekostiging sluit aan op hoe de zorg voor deze cliënten nu is georganiseerd. Zij omvat het totale pakket aan zorg in de Wlz, is kostendekkend en is per 1 juli 2020 beschikbaar. Zo kan de zorginkoop tijdig starten. Tegelijkertijd hebben wij de veranderingen zo beperkt mogelijk gehouden. Dat hebben we gedaan door zoveel mogelijk aan te sluiten bij de bestaande bekostiging in de Wlz en Zvw en de tot 2015 gebruikte bekostiging in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Daardoor kunt u voor uw organisatie nu al goed het effect van de overgang van ggz-cliënten naar de Wlz inschatten.

1.2 Hoe bereidt u zich voor?

Het is belangrijk dat u zich op tijd op de nieuwe situatie voorbereidt:

  • Verdiep uzelf in de bekostiging en de voor u geldende maximumtarieven in 2021. Dit kunt u nu al doen. In deze informatiekaart en in de bijlage geven wij u de ingrediënten hiervoor.
  • Voor de instroom in de Wlz hebben uw cliënten een (her-)indicatie nodig van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Zorg er voor dat cliënten die voor Wlz-zorg in aanmerking komen deze procedure op tijd doorlopen.

2 Twee bekostigingsmodellen

Om zo goed mogelijk aan te sluiten op de manieren waarop zorgaanbieders hun zorg voor deze cliënten hebben georganiseerd, hebben wij twee bekostigingsmodellen ontwikkeld: een integraal model en een modulair model. Zorgaanbieder en zorgkantoor bepalen samen welk model zij gaan gebruiken. Allebei mag overigens ook. Bijvoorbeeld per locatie een ander model dat aansluit op hoe de zorg daar georganiseerd is. In deze modellen komt het totale pakket aan zorg terug waarop een cliënt aanspraak heeft (in de Wlz of in de Wlz en de Zvw):

  • Woonzorg (persoonlijke verzorging, begeleiding, verpleging, verblijf en dagbesteding).
  • Specifieke behandeling (specifiek medisch, gedragswetenschappelijk of paramedisch).
  • Ggz-behandeling (klinisch psychologen, psychiaters).
  • Aanvullende geneeskundige zorg (huisarts, behandeling psychische stoornis bij  som, pg, vg, lg of zg, farmaceutische zorg, hulpmiddelen, mondzorg, speciale kleding).

2.1 Het integrale model

Het integrale model is bedoeld voor zorgaanbieders die het totale pakket aan zorg voor een cliënt organiseren. Dan gaat het dus om de woonzorg, de specifieke behandeling, de ggz-behandeling en ook de aanvullende geneeskundige zorg. Deze zorg is vervat in integrale prestaties die onder de Wlz vallen. De zorgaanbieder kan voor bepaalde onderdelen van zorg externe expertise nodig hebben. Daarvoor sluit de zorgaanbieder een contract met de externe zorgverlener. Dit model komt overeen met de zorgzwaartepakketten inclusief behandeling die al bestaan in de Wlz.

Figuur 1. Integrale bekostiging

figuur 1

 

2.2 Het modulaire model

Dit model is vooral geschikt voor meerdere zorgaanbieders die samen werken aan de zorg voor een cliënt, waarbij de zorgaanbieder die de woonzorg levert een regisserende rol heeft. In dit model maken we onderscheid tussen woonzorg, specifieke behandeling, ggz-behandeling en aanvullende geneeskundige zorg. Voor de eerste drie zorgsoorten ontwikkelen we aparte prestaties met tarieven. De aanvullende geneeskundige zorg valt bij dit model onder de Zvw. De verleners van deze zorg maken hierover zelf afspraken met de zorgverzekeraars.

Dit model komt overeen met de zorgzwaartepakketten exclusief behandeling zoals we die kennen voor de andere sectoren in de Wlz. Verschil is alleen dat dit modulaire model twee varianten kent:

  • Declaratie van woonzorg en ggz-behandeling door één zorgaanbieder en specifieke behandeling door één of meerdere behandelaars: de zorgaanbieder declareert aan het zorgkantoor op basis van losse (niet-integrale) prestaties. Als de zorgaanbieder externe expertise nodig heeft, bijvoorbeeld van een psychiater, gebeurt dit op basis van onderlinge contracten. Declaratie van eventuele specifieke behandeling vindt plaats buiten de zorgaanbieder van woonzorg en ggz-behandeling om.
  • Declaratie van woonzorg door de regisserende zorgaanbieder en ggz-behandeling en/of specifieke behandeling door één of meerdere behandelaars. In deze variant declareert een behandelaar buiten de regisserende zorgaanbieder om. Dat betekent dat de regisserende zorgaanbieder en de behandelaar of behandelaren samen goede afspraken moeten maken over de inhoud van zorg. 

Figuur 2. Modulaire bekostiging 2022

figuur 2

Figuur 2 toont de situatie per 2022. In 2021 vallen de prestaties voor ggz-behandeling in het modulaire model nog onder de Zvw in afwachting van het nieuwe bekostigingsmodel in de curatieve ggz per 2022. Vanaf dat moment gebruiken we een gedeelte van de prestaties van dit nieuwe bekostigingsmodel, die voor deze ggz-cliënten dan onder de Wlz vallen.

3 Prestaties en tarieven

Bij deze twee modellen hebben we prestaties en tarieven ontwikkeld. Deze sluiten zoveel mogelijk aan bij de huidige bekostiging in de Wlz. We hanteren dan ook dezelfde leveringsvormen. Voor het integrale model is dat de leveringsvorm zorgzwaartepakket (zzp). Voor het modulaire model hanteren we naast het zzp ook het volledig pakket thuis (vpt) en het modulair pakket thuis (mpt). Alle prestaties en tarieven zijn te vinden in de bijlage. Hieronder lichten we toe hoe we hiertoe zijn gekomen.

Als basis voor de prestaties en tarieven gebruiken we voor het integrale model de nu bestaande zzp-b prestaties voor ggz voortgezet verblijf. In het modulaire model zijn we voor de woonzorg uitgegaan van de zzp-c prestaties en tarieven onder de tot 2015 geldende AWBZ. De onderliggende zorgprofielen (zie bijlage A. bij artikel 2.1 van de Regeling langdurige zorg) zijn namelijk 1 op 1 te vertalen van de oude zzp-c en zzp-b naar de nieuwe zorgprofielen voor cliënten met een psychische stoornis die vanaf 2021 directe toegang krijgen tot de Wlz. Deze profielen en zzp’s gaan ggz Wonen heten. In tabel 1 is deze vertaling gevisualiseerd:

Tabel 1. Vertaling oude naar nieuwe ggz-zorgprofielen

tabel 1

 

3.1 Prestaties en tarieven integrale model

In het integrale model maken we dus gebruik van de ggz zzp-b prestaties en tarieven die we al kennen voor voortgezet verblijf. Daarbij maken we onderscheid tussen prestaties met en zonder dagbesteding.

De tarieven ggz zzp-b zijn in 2019 herijkt op basis van het kostenonderzoek door KPMG. Voor 2021 indexeren wij de tarieven van 2020. 

3.2 Prestaties en tarieven modulaire model

3.2.1  Woonzorg: zzp of vpt

Het modulaire model lijkt sterk op de zorgsituatie zoals die in de AWBZ gold, met gescheiden bekostiging voor woonzorg en behandeling. De verwachting is dat vooral aanbieders van beschermd wonen hiervoor gaan kiezen. Dit is zorg die nu via de Wmo bekostigd wordt. Daarom hebben we bij woonzorg als basis de zzp-c en vpt-c prestaties en tarieven uit de AWBZ gekozen. Deze tarieven zijn nog van 2014. We hebben deze naar 2021 geïndexeerd. Als blijkt dat zorgaanbieders en zorgkantoren uit de voeten kunnen met deze bekostiging, dan doen we in de nabije toekomst nog een kostenonderzoek om deze tarieven te herijken.

3.2.2 Woonzorg: mpt

Het modulaire model biedt ruimte om voor woonzorg prestaties en tarieven in de vorm van mpt’s te ontwikkelen. Het gaat dan om persoonlijke verzorging, begeleiding, verpleging, huishoudelijke hulp en dagbesteding en vervoer. Ook hier hebben we zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande prestaties en tarieven voor de andere sectoren in de Wlz. Waar nodig hebben we prestaties aangepast of prestaties en tarieven overgenomen uit de AWBZ. Een overzicht vindt u in de bijlage bij deze informatiekaart.

3.2.3  Specifieke behandeling: mpt

De specifieke behandeling is al in de Wlz geregeld. Het gaat dan bijvoorbeeld om de behandeling door een specialist ouderengeneeskunde, arts verstandelijk gehandicapten, orthopedagoog, psycholoog of paramedicus. Het betreft handelen waarbij specifieke expertise over het werken met de doelgroep nodig is. Hiervoor bestaan al prestaties in de Wlz. De bijbehorende tarieven hebben we naar 2021 geïndexeerd.

3.2.4  Ggz-behandeling: mpt

Voor de ggz-behandeling sluiten we aan bij het bekostigingsmodel in de Zvw. Dit is namelijk dezelfde zorg als in de curatieve ggz. In 2021 zijn dit nog dbc’s (diagnose behandeling combinatie, gespecialiseerde ggz) en patiëntprofielen (basis-ggz). In 2022 gaat de ggz in de Zvw over naar een simpeler bekostigingsmodel met consulten in verschillende settings. Als dit bekostigingsmodel klaar is, zetten we de voor de Wlz relevante consulten om naar mpt-prestaties en -tarieven. In het overgangsjaar 2021 maken we nog gebruik van de bestaande prestaties in de curatieve ggz en valt deze zorg nog onder de Zvw. 

4 Meerzorg

Met de meerzorgregeling is het mogelijk om zorg te bekostigen voor cliënten die een zorgbehoefte hebben die minimaal 25% hoger is dan de zorg waarop zij op basis van hun zorgprofiel aanspraak hebben. Het tarief voor meerzorg is een maximumtarief. De regeling geldt al voor een aantal zorgprofielen van ggz-cliënten met voortgezet verblijf. We hebben deze regeling ook opengesteld voor een aantal zorgprofielen van ggz-wonen-cliënten die vanaf 2021 direct toegang krijgen tot de Wlz.

5 Toeslagen, overige basisprestaties, overige kosten en deeltijdverblijf

In 2020 kunnen cliënten die op basis van ggz voortgezet verblijf in de Wlz verblijven aanspraak maken op de onderstaande toeslagen, overige basisprestaties en overige kosten. Deze stellen we ook beschikbaar voor ggz-wonen-cliënten die vanaf 2021 directe toegang krijgen tot de Wlz.

  • Toeslag gespecialiseerde epilepsiezorg (gez) midden: gespecialiseerde epilepsiezorg voor cliënten met een niet goed behandelbare epilepsie.
  • Toeslag niet-strafrechtelijke forensische psychiatrie (nsfp): bij verblijf met behandeling voor cliënten met psychiatrische problematiek, gericht op het verminderen van delictgevaar.
  • Toeslag woonzorg jongvolwassenen ggz: extra zorg en behandeling voor jongvolwassenen (tot en met 22 jaar) in een zzp ggz-b.
  • Overige basisprestatie klinisch intensieve behandeling (kib): speciale prestatie die zich richt op het opheffen van een ontwrichte behandelrelatie.
  • Overige basisprestatie logeren ggz wonen: bedoeld om de mantelzorg te ontlasten voor cliënten die op basis van een vpt of mpt in de Wlz verblijven.

Overige extreme kosten van geneesmiddelen: hieronder valt het leveren van geneesmiddelen noodzakelijk voor de zorg, onder medisch toezicht in en door de zorgaanbieder waar de cliënt verblijft, zodra deze boven een bepaald drempelbedrag komt.

Het doel van deeltijdverblijf (dtv) is dat cliënten volgens een gemiddeld vast patroon van verblijfplaats kunnen wisselen: ze wonen deels thuis en deels in een instelling. Hierdoor kunnen cliënten wennen aan het verblijf in een instelling en/of worden mantelzorgers ontzien. Per 2021 kunnen cliënten die op basis van een ggz wonen profiel in de Wlz verblijven ook aanspraak maken op dtv.

 

6 Overzicht prestaties en tarieven

In deze informatiekaart hebben wij hopelijk een handzaam overzicht gegeven van de verschillende prestaties en de basis voor het bepalen van de tarieven in beide bekostigingsmodellen. In de bijlage bij deze informatiekaart vindt u een overzicht van alle prestaties en tarieven voor clienten ggz wonen. Ook vertellen wij hierin meer over de wijze waarop deze tarieven tot stand zijn gekomen.

Naar boven