10a Leidraad eisen C188

1 Toepassingsgebied

Alle vissersvaartuigen

Het doel van het C188-verdrag (Work in Fishing Convention) van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) is het garanderen van fatsoenlijke arbeids- en leefomstandigheden voor alle vissers op zeevissersvaartuigen wereldwijd. Dit omvat regels over werk- en rusttijden, huisvesting, voeding, medische keuringen, arbeidscontracten en de algemene veiligheid en gezondheid aan boord. 

C188 omvat de volgende onderwerpen

1	Minimum leeftijd
2	Medische keuring
3a	Bemanning
3b	Arbeids- en Rusttijden
4	Bemanningslijst
5	Zee-arbeidsovereenkomst in de zeevisserij
6	Repatriëring
7a	Arbeidsbemiddeling
7b	Terbeschikkingstelling van arbeidskrachten
8	Betaling van vissers
9a	Accommodatie
9b	Voeding
10	Medische zorg
11	Arbeidsomstandigheden en ongevallenpreventie
12	Sociale zekerheid
13	Bescherming in geval van beroepsziekte, letsel of dood ten gevolge van een arbeidsongeval

2 Materialen en types (voor de specifieke eisen zie Annex I. Normenkader statutair)

In deze leidraad zal ingegaan worden op de onderwerpen die nog niet behandeld zijn in de overige leidraden genoemd onder Bemanning en accommodatie, te weten:

Onderwerp	C188
Arbeids- en rusttijden	Art. 13, 14
Arbeidsbemiddeling en Terbeschikkingstelling arbeidskrachten	Art. 22
Arbeidsomstandigheden en ongevallenpreventie	Art. 31, 32, 33
Bemanningslijst	Art. 15
Bescherming in geval van beroepsziekte, letsel of dood ten gevolge van een arbeidsongeval	Art. 38, 39
Betaling van vissers	Art. 23, 24
Klachtenafhandeling	Art. 40
Minimum leeftijd	Art. 9
Repatriëring	Art. 21
Sociale zekerheid	Art. 34, 35, 36, 37
Zee-arbeidsovereenkomst in de zeevisserij	Art. 16, 17, 18, 19, 20

Voor de implementatie in de Nederlandse wetgeving zie Annex I. Normenkader statutair.

Zie tevens:

• Toetsingskader C188 | Publicatie | Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)

• Arbeidsomstandigheden in de zeevisserij (C188) | Visserij | Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)

• En de overige Leidraden Bemanning en accommodatie, zie

• 10b. Medische uitrusting, medische training en keuring vissers

• 10c. Eisen hutten en andere verblijven

• 10d. Eisen certificering bemanning

• 10e. Geluidsmeting accommodatie

• 10f. Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E)

• 10g. Toegang schip (trappen, relingen, veiligheid voor de bemanning)

• Klachten, zie Klacht arbeidsomstandigheden zeevarende indienen | Scheepvaart | Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)

3 Onderhoud en certificering

Alle benodigde documenten geldig en actueel houden.

De volgende zeevissersvaartuigen zijn in Nederland voor C188 certificaatplichtig:

• Zeevissersvaartuigen die langer dan drie dagen aaneen op zee blijven én die (a) een lengte (L) van 24 meter of meer hebben,

• Zeevissersvaartuigen die langer dan drie dagen aaneen op zee blijven én (b) normaliter varen op een afstand van meer dan 200 zeemijlen tot de Nederlandse kustlijn bij laag water. (Vaargebied 1: Onbeperkt & Vaargebied 3: De Noordzee tot 62°N en tot de lijn die het punt op 62°N en 1°W verbindt met Strathy Point, Het Kanaal, het kanaal van Bristol, het St. George Kanaal en de Ierse Zee in het zuiden tot de lijn die Kaap St. Mathieu verbindt met Old Head of Kinsale en n het noorden tot de lijn Inishowen Head naar Islay (Ardmore Point), van Islay (Rhuda Mhail) langs de oostkust van Colonsay naar Mull en van Mull naar Schotland, en de Oostzee tot 56°N)

Zeevissersvaartuigen die niet certificaatplichtig zijn, moeten wel aan de verdragswetgeving voldoen.

4 Eisen klasse

Geen

5 Tekeningenkeur

Geen

6 Voorbereiding inspectie en de inspectie aan boord

Aan boord nakijken:

• of er, indien vereist, een geldig C188 certificaat aanwezig is

• of de zee-arbeidsovereenkomst van elke visser aanwezig, actueel en compleet is

• arbeids- en rusttijden, bijgehouden en volgens regels

• bemanningslijst aanwezig en bijgehouden

• klachtenprocedure aan boord, nagaan of deze bekend en actueel is

7 Afkeurwaarden

Zie punten onder 6

Annex I. Normenkader statutair

Internationaal

International Maritime Organization
STCW-F	29 september 2012	International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Fishing Vessel Personnel (STCW-F), 1995
SOLAS	Chapter V	Regulation 14 Ships' manning

Nationaal

Burgerlijk Wetboek – boek 7
Zee-arbeidsovereenkomst Art. 697, 698, 699, 705, 740, 742, 747
Verplichtingen van de scheepsbeheerder Art. 734a, 734b, 734c, 734d, 734e, 734f, 734g, 734h, 734i, 734j, 734k, 734l, 737, 738, 740, 747, 748, 749
De maatschapsovereenkomst in de zeevisserij Art. 718
Repatriëring Art. 616a, 748
Werving en arbeidsbemiddeling Art. 616b, 616c, 616d, 616e, 616f, 693, 738
Betaling aan vissers Art. 707, 740, 742, 743, 746, 747, 749

Wet langdurige zorg
§ 1. De kring van verzekerden Art. 2.1.1, 2.1.2
§ 1. De verzekerde zorg Art. 3.1.1, 3.1.2
§ 2. Het recht op zorg en het tot gelding brengen van het recht Art. 3.2.1, 3.2.2

Zorgverzekeringswet
Paragraaf 2.1. De verzekeringsplicht Art. 2
Paragraaf 2.2. De acceptatieplicht Art. 3
Paragraaf 3.1. Het te verzekeren risico Art. 10
Paragraaf 3.2. De te verzekeren prestaties Art. 11
Paragraaf 3.4. Het eigen risico Art. 19

Algemene ouderdomswet
Hoofdstuk I. Algemene bepalingen Art. 2, 3
Hoofdstuk II. Kring der verzekerden Art. 6

Algemene nabestaandenwet
Hoofdstuk 1. Begripsbepalingen Art. 6, 7
Hoofdstuk 2. Kring van verzekerden Art. 13

Algemene kinderbijslagwet
Hoofdstuk I. Algemene bepalingen Art. 2, 3
Hoofdstuk II. Kring der verzekerden Art. 6

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden werknemersverzekeringen 1990
a. werknemersverzekeringen: de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de Ziektewet en de Werkloosheidswet; Art. 1 lid a
Uitbreiding van de kring van verzekerden Art. 2

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
Artikel 7. De verplicht verzekerde Art. 7

Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Arbeidstijdenwet
Het verbod van kinderarbeid Art. 3:2
Nadere voorschriften Art. 3:5
Arbeid in verband met onderwijs Art. 4:4
§ 5.4. Vrijstelling en ontheffing Art. 5:14
Vrijstelling en ontheffing Art. 7:3
Nadere voorschriften inzake vrijstelling en ontheffing Art. 7:4

Arbeidstijdenbesluit-vervoer
Begrippen Art. 6A.1:1
Jeugdige vissers Art. 6A.2:4
Afwijkingen Art. 6A.2:7

Nadere regeling kinderarbeid
Artikel 3:4. Maatschappelijke stage tijdens een schoolweek voor 15 jarigen Art. 3:4

Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 2. Uitbreiding Toepassingsgebied Art. 2
Artikel 3. Arbobeleid Art. 3
Artikel 5. Inventarisatie en evaluatie van risico's Art. 5
Artikel 8. Voorlichting en onderricht Art. 8
Artikel 9. Melding en registratie van arbeidsongevallen en beroepsziekten Art. 9
Artikel 11. Algemene verplichtingen van de werknemers Art. 11
Artikel 12. Samenwerking, overleg en bijzondere rechten van de ondernemingsraad, de personeelsvertegenwoordiging en de belanghebbende werknemers Art. 12
Artikel 13. Bijstand deskundige werknemers op het gebied van preventie en bescherming Art. 13

Arbeidsomstandighedenbesluit
Artikel 1.36. Nadere voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie Art. 1.36
Artikel 1.37. Deskundig toezicht Art. 1.37

Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
Artikel 3. Verplichtingen arbeidsbemiddeling Art. 3
Artikel 7a. Verbod ter beschikking stellen zonder registratie Art. 7a
Artikel 7b. Verplichtingen arbeidsbemiddeling en het ter beschikkingstellen van arbeidskrachten Art. 7b
Artikel 9. Verbod tegenprestatie arbeidskracht Art. 9
Artikel 9a. Belemmeringsverbod Art. 9a
Artikel 22. Bevel stillegging van werk in verband met recidive Art. 22

Schepenwet
2 De kapitein is verplicht voor het behoorlijk bijhouden van de dagboeken zorg te dragen. Hij zal op eerste vordering inzage geven aan en afschrift laten nemen door of namens het Hoofd van de Scheepvaartinspectie, terwijl hij voorts verplicht is steeds op eerste aanvrage inzage van de dagboeken te geven aan de in artikel 63 bedoelde ambtenaren. Hij is bovendien verplicht bij binnenkomst in een Nederlandse haven of een haven van Aruba, Curaçao of Sint Maarten aan Scheepvaartinspectie kennis te geven van de op de afgelopen reis voorgekomen averijen en ongevallen; het overleggen der dagboeken, onder verwijzing naar de aantekening omtrent de averij of het ongeval, wordt als zodanige kennisgeving beschouwd. Art. 9 lid 2
Algemene veiligheidscommissie Art. 26a
De veiligheidscommissie aan boord van schepen Art. 26e

Besluit onderzoeksraad voor veiligheid (OVV)
Melden aan de raad van voorvallen Art. 9

Wet bemanning zeeschepen
Artikel 1. Begripsomschrijvingen Art. 1
Artikel 4. Zorgplicht scheepsbeheerder Art. 4
Artikel 7. Nakoming verplichtingen BW Art. 7
Paragraaf 3. Bepalingen met betrekking tot de bemanningssterkte §3
Artikel 21. Bemanningslijst Art. 21
Artikel 22. Monsterboekje en alternatieve diensttijdverklaring Art. 22
Artikel 70. Verbod nalaten opmaken bemanningslijst Art. 70
Artikel 84. Uitvoering van verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties Art. 84

Besluit bemanning zeeschepen
Artikel 2.1.3. Bemanningslijst Art. 2.1.3.
Artikel 2.2.3. Aanwezigheid bewijs van toestemming Art. 2.2.3.
Artikel 3.5.2. Minimumeisen betreffende basistraining in en instructie over veiligheid voor vissers Art. 3.5.2.

Regeling bemanning zeeschepen
Artikel 2.1.3. Bemanningslijst Art. 2.1.3.
Artikel 2.2.3. Aanwezigheid bewijs van toestemming Art. 2.2.3.
Artikel 3.5.2. Bekwaamheidsbewijs basisveiligheid voor vissers Art. 3.5.2.

Vissersvaartuigenbesluit 2002
6 Aan boord van een vaartuig zijn middelen aanwezig ter persoonlijke bescherming van de schepelingen tegen letsel dat uit door hen te verrichten werkzaamheden zou kunnen voortvloeien. Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld ten aanzien van het aantal, de soort en het gebruik van de persoonlijke beschermingsmiddelen. Art. 6.3 lid 6

• Informatietype: Informatie voor uitvoering
• Documentsoort: Richtlijn
• Toegangsrechten: Extern
• Identificatie: PUC_808891_14
• Versie: 1
• Datum beschikbaarheid: 19-12-2025
• Geldigheid van: 19-12-2025
• Wijzigingsdatum: 22-12-2025
• Titel: 10a Leidraad eisen C188
• Organisatie: Inspectie Leefomgeving en Transport
• Taal: Nederlands
• Richtlijn: 10a
• Land: Nederland
• Onderwerp: Veiligheid / Safety; Bemanning / Manning; Arbeidsomstandigheden / Labour conditions
• Hoofdtaak: Visserij / Fishery
• Thema: Visserij / Fishery / Overige informatie / Other information